गेल्या दशकातील सर्वोच्च न्यायालयाच्या सर्वाधिक गाजलेल्या दोन निकालांवर — म्हणजे परस्पर संमतीने केलेल्या समलैंगिक संबंधांना गुन्ह्याच्या कक्षेतून वगळणारा निकाल आणि व्यभिचार (अॅडल्टरी) या फौजदारी गुन्ह्याला रद्दबातल ठरवणारा निकाल — यांवर आता खुद्द न्यायालयासमोरच उघडपणे प्रश्नचिन्ह उपस्थित केले जात आहे. केंद्र सरकारने आता सर्वोच्च न्यायालयाला सांगितले आहे की हे दोन्ही निकाल 'संविधानिक नैतिकता' (कॉन्स्टिट्युशनल मॉरॅलिटी) या संकल्पनेच्या अतिविस्तारित अर्थ लावणीवर आधारित होते आणि त्यामुळे त्यांना संदिग्ध पूर्वनिर्णय (प्रिसिडंट) मानावे लागेल. ज्या देशात हे दोन्ही निकाल बहुसंख्याकांच्या नापसंतीविरुद्ध व्यक्तीच्या प्रतिष्ठेचे रक्षण करणाऱ्या संविधानाची पाठ्यपुस्तकीय उदाहरणे म्हणून व्यापकपणे शिकवले जातात, त्या देशासाठी हे विधान लहानसहान मानता येणार नाही.
केंद्र सरकारने सर्वोच्च न्यायालयाला सांगितले की, संवैधानिक नैतिकता (कॉन्स्टिट्यूशनल मॉरॅलिटी) ‘सुयोग्य कायदा’ (गुड लॉ) यावर मात करू शकत नाही: Navtej Singh Johar आणि Joseph Shine या निकालांच्या वारशासाठी याचा अर्थ काय होतो?
केंद्र सरकारने केलेल्या सादरीकरणानुसार, समलैंगिकता आणि व्यभिचार यांना गुन्हेमुक्त करण्याचा निर्णय 'संवैधानिक नैतिकता' (कॉन्स्टिट्यूशनल मॉरॅलिटी) या संकल्पनेच्या सदोष वापरावर आधारित होता, या मुद्द्यामुळे सामान्य कायद्यात रुजलेल्या बहुसंख्याकवादी नैतिकतेवर संविधान किती प्रमाणात मात करू शकते, याबाबतची मूलभूत चर्चा पुन्हा उघडली गेली आहे.
पडताळणी प्रलंबित
या कहाणीतले तरतुदी
AI-सहाय्यक स्पष्टीकरण · कायदेशीर संदर्भ तरतुदी डेटाबेसशी पडताळलेले · शिक्षणासाठी, कायदेशीर सल्ला नाही.
संदर्भ स्रोत: Centre tells SC adultery, same-sex rulings based on 'constitutional mo… · India Supreme Court ruling could shape the future of LGBTQ rights - 76…