Indian Penal Code, 1860
कलम 215
repealedTaking gift to help to recover stolen property, etc
Whoever takes or agrees or consents to take any gratification under pretence or on account of helping any person to recover any movable property of which he shall have been deprived by any offence punishable under this Code, shall, unless he uses all means in his power to cause the offender to be apprehended and convicted of the offence, be punished with imprisonment of either description for a term which may extend to two years, or with fine, or with both.
पडताळणी प्रलंबित
हे का आहे
ही कलम अशा दलाल किंवा मध्यस्थांवर लक्ष केंद्रित करते जे चोर आणि पीडित यांच्यात ‘सेटिंग’ लावून गुन्ह्यातून नफा कमावतात — उदाहरणार्थ, कोणी ‘चोरीचा माल परत मिळवून देतो’ म्हणून बक्षीस घेतो पण चोराला पकडण्यात मदत करत नाही, म्हणजे गुन्हा शिक्षा टाळून पैशाच्या बदल्यात मिटवला जातो. कायद्याचा उद्देश चोरीच्या मालमत्तेची परतफेड हे गुन्हेगारांना न्यायापासून वाचवणारे पैसे घेऊन केलेले व्यवहार होऊ नयेत असा आहे.
सामान्य गृहितके
धरण: अनौपचारिक सौद्यांमधून चोरीचा माल परत मिळवणे, मालक खुश असेल तर, निरुपद्रवी असते.
घटना: कायद्याचा स्पष्ट निष्कर्ष असा आहे: अशा ‘मदती’साठी मोबदला घेणे, खऱ्या गुन्हेगाराला पकडून शिक्षा व्हावी यासाठी प्रत्यक्ष आणि प्रामाणिक प्रयत्न केले नाहीत तर, हा गुन्हा ठरतो — पीडित आनंदी आहे म्हणून चोराला मोकळे सोडणे चालत नाही.
धरण: ही कलम आपली मालमत्ता परत मिळवण्यासाठी पैसे देणाऱ्या पीडितांनाच शिक्षा करते.
घटना: ही तरतूद परतफेड ‘रचून’ देण्यासाठी मोबदला स्वीकारणाऱ्या व्यक्तीला शिक्षा करते; स्वतःची मालमत्ता परत मिळवण्यासाठी पैसे देणाऱ्या पीडितास नाही.