न्यायालयात खोटे बोलणे नेहमीच किरकोळ गुन्हा असून त्याला लहान, ठरलेली दंडात्मक शिक्षा असते — हे विधान चूक आहे.

खोटेपणा एखाद्या गंभीर गुन्ह्याकडे रोखलेला असेल, तर शिक्षा त्या गुन्ह्याइतकी कठोर होऊ शकते — ती किरकोळ, मर्यादित शिक्षा नसते.

Bharatiya Nyaya Sanhita, 2023

कलम 231

Giving or fabricating false evidence with intent to procure conviction of offence punishable

Whoever gives or fabricates false evidence intending thereby to cause, or knowing it to be likely that he will thereby cause, any person to be convicted of an offence which by the law for the time being in force in India is not capital, but punishable with imprisonment for life, or imprisonment for a term of seven years or upwards, shall be punished as a person convicted of that offence would be liable to be punished. Illustration. A gives false evidence before a Court, intending thereby to cause Z to be convicted of a dacoity. The punishment of dacoity is imprisonment for life, or rigorous imprisonment for a term which may extend to ten years, with or without fine. A, therefore, is liable to imprisonment for life or imprisonment, with or without fine.§

पडताळणी प्रलंबित

हे का आहे

ही तरतूद कलम 230 च्या लगेच खालच्या स्तरावरची असून, मृत्युदंड नसलेल्या पण गंभीर गुन्ह्यांना लागू होते. यापूर्वी भारतीय दंड संहिता, 1860 मधील कलम 195 अंतर्गत हीच संकल्पना होती. उद्देश म्हणजे ‘प्रतिबिंबित शिक्षा’ (mirrored punishment) द्वारे प्रतिबंध: जो कोणी एखाद्याला गंभीर गुन्ह्यात अडकवण्याचा प्रयत्न करतो, त्याला त्या गुन्ह्याइतकीच कडक परिणामभोग करावे लागावेत, कारण गंभीर प्रकरणांत खोटा पुरावा निरपराधाचे आयुष्य गुन्ह्याइतक्याच निश्चिततेने उद्ध्वस्त करू शकतो.

सामान्य गृहितके

धरण: न्यायालयात खोटे बोलणे नेहमीच किरकोळ गुन्हा असून त्याला लहान, ठरलेली दंडात्मक शिक्षा असते — हे विधान चूक आहे.
घटना: खोटेपणा एखाद्या गंभीर गुन्ह्याकडे रोखलेला असेल, तर शिक्षा त्या गुन्ह्याइतकी कठोर होऊ शकते — ती किरकोळ, मर्यादित शिक्षा नसते.